W dniach 20–26 lipca 2026 roku trzydziestu młodych ludzi polskiego pochodzenia z ośmiu krajów – Australii, Hiszpanii, Irlandii, Łotwy, Niemiec, Stanów Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii oraz Włoch – spotkało się w hotelu „Cicha Woda” w Nieporęcie pod Warszawą, aby wziąć udział w projekcie „Młoda Polonia debatuje”.

Projekt, realizowany przez Szkołę Liderstwa im. Zbigniewa Pełczyńskiego dzięki wsparciu finansowemu Instytutu Rozwoju Języka Polskiego im. św. Maksymiliana Marii Kolbego ze środków państwa polskiego, stanowił kontynuację inicjatywy „Polonijne Debaty Młodych”, prowadzonej przez Instytut w różnych częściach świata w latach 2024–2026.

Celem projektu było umożliwienie młodzieży w wieku 15–19 lat poszerzenia wiedzy i kompetencji z zakresu przywództwa, wystąpień publicznych oraz świadomego budowania polonijnej wspólnoty. Warunkiem koniecznym udziału w tym międzynarodowym projekcie był wcześniejszy udział w jednej z lokalnych edycji „Polonijnych Debat Młodych”. Pomoc w rekrutacji uczestników Szkole Liderstwa zapewnili realizatorzy lokalnych debat.

W ramach przypomnienia, australijska „Polonijna Debata Młodych” odbyła się 30 września 2025 roku w prestiżowej siedzibie Parlamentu Wiktoriańskiego w Melbourne, a wzięło w niej udział czternastu uczestników z czterech stanów: Australii Zachodniej, Nowej Południowej Walii, Tasmanii i Wiktorii. Realizatorem projektu była Federacja Polskich Organizacji w Wiktorii.

Chęć udziału w projekcie „Młoda Polonia debatuje” zgłosiły cztery osoby z Australii, z których ostatecznie w projekcie uczestniczyły trzy: Julianna Biliniewicz i Hanka Filipiński z Nowej Południowej Walii oraz Veronica Mróz z Wiktorii.

JULIANNA (15 lat)
Uczęszcza do Montgrove College oraz do szkoły polskiej w Chatswood College of Languages. Uwielbia czytać, śpiewać i jeździć konno. Ćwiczy karate i tańczy w Zespole Folklorystycznym „Lajkonik” w Sydney. Jest członkinią Polish Australian Youth Gathering. Kocha zwierzęta, a zwłaszcza swoje dwa koty – Daisy i Maddie.

HANKA (17 lat)
Uczęszcza do 11. klasy w Mount Carmel Catholic College w Varroville oraz do Secondary College of Languages w Liverpool, gdzie uczy się języka polskiego w klasie przedmaturalnej. Od najmłodszych lat jest zaangażowana w życie polonijne: była członkinią Zespołu Folklorystycznego „Syrenka” w Sydney oraz reprezentanką Sekcji Pływackiej Klubu Sportowego „Polonia” w Plumpton podczas XIX Światowych Letnich Igrzysk Polonijnych w Gdyni w 2019 roku, gdzie zdobyla 4 medale; uczestniczyła w Polonijnych Biegach Niepodległości oraz obozach organizowanych przez Polish Australian Youth Gathering.

VERONICA (16 lat) Uczęszcza do 10. klasy Narre Warren South P-12 College oraz do kampusu Victorian School of Languages w Dandenong, gdzie uczy się języka polskiego. Interesuje się debatami, wystąpieniami publicznymi oraz muzyką klasyczną. Gra na flecie poprzecznym, pianinie i skrzypcach.

Jak podkreślali zarówno organizatorzy, jak i uczestnicy tegorocznego projektu „Młoda Polonia debatuje”, ważnym aspektem przedsięwzięcia było umożliwienie młodzieży dzielenia się doświadczeniami życiowymi i kulturowymi zdobytymi w ich kraju zamieszkania, a także integracja w gronie rówieśników.

Program merytoryczny projektu obejmował warsztaty liderskie i komunikacyjne (naukę argumentacji bez agresji, analizę wyzwań społecznych i krytyczne myślenie), integrację i kulturowy networking (prezentacje własne oraz prezentacje poszczególnych krajów) oraz praktyczną naukę języka (wszystkie zajęcia, rozmowy i dyskusje odbywały się w języku polskim).

Podczas części integracyjnej reprezentacja Australii podbiła serca rówieśników tradycyjnym fairy bread, który okazał się znacznie popularniejszy niż specyficzne Vegemite. Podczas degustacji nie mogło zabraknąć kultowych ciasteczek Tim Tam.

Przygotowania do finałowego wystąpienia wymagały stworzenia zgranych zespołów z osób, które jeszcze kilka dni wcześniej się nie znały. Proces podziału oparto na nietypowym kluczu: uczestników przypisano do grup odpowiadających porom roku (lato, zima, jesień, wiosna), a następnie połączono je w dwa 14-osobowe zespoły.

O przydziale ról wewnątrz drużyn (zwolenników i przeciwników tezy) decydowali sami uczestnicy. Wewnątrz zespołów każdy mógł zgłosić chęć bezpośredniego udziału w debacie jako mówca lub zaangażować się w merytoryczne wsparcie. Ostatecznie wyłoniono po siedmiu mówców w każdej drużynie, podczas gdy pozostała część zespołu pracowała nad argumentacją, ripostami oraz wspierała swoich reprezentantów z widowni. Z grona uczestników wyłoniono również marszałka i sekretarza debaty, którzy poprowadzili debatę.

Temat debaty został wybrany samodzielnie przez uczestników i brzmiał: „Rozwój technologii i sztucznej inteligencji przynosi więcej szkód niż korzyści dla środowiska”.

Zwieńczeniem całego projektu była finałowa debata, która odbyła się 25 lipca 2026 roku w reprezentacyjnej Auli Kryształowej Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) w Warszawie, w ramach odbywającego się w tym samym czasie Drugiego Światowego Zlotu Młodzieży Polonijnej „Polonia Camp”.

Starcie na argumenty było niezwykle wyrównane. Rozmowa toczyła się na bardzo wysokim poziomie merytorycznym. O ostatecznym wyniku zadecydowało głosowanie zgromadzonej na sali publiczności – młodzieży polonijnej z całego świata. Minimalną przewagą głosów zwycięstwo odniosła drużyna opozycji (przeciwnicy tezy).

Prezentacja australijskich przekąsek (FB Szkoła Liderstwa im. Zbigniewa Pełczyńskiego)

Poniżej przedstawiamy wrażenia z udziału w projekcie uczestniczek reprezentujących Australię.

Które warsztaty najbardziej Ci się podobały i dlaczego?

Hanka: Najbardziej podobały mi się warsztaty z zakresu budowania zespołu. Odbyły się one drugiego dnia pobytu, kiedy wszyscy się jeszcze poznawali. Braliśmy udział w grupowych grach polegających na rozwiązywaniu problemów, np. musieliśmy odtworzyć układ lin przedstawiony na zdjęciu w czasie krótszym niż dwie minuty. Dzięki naszej współpracy udało nam się zmieścić w wyznaczonym czasie. Zajęcia te pozwoliły nam również rozwinąć umiejętności przywódcze i poszerzyć wiedzę na temat istoty przywództwa.

Veronica: Wszystkie warsztaty bardzo mi się podobały, ale najbardziej te, które miały formę gry lub zagadki. Musieliśmy wtedy współpracować z innymi uczestnikami, żeby wspólnie znaleźć rozwiązanie. Podobało mi się to, ponieważ musiałam myśleć trochę inaczej i jednocześnie dogadywać się z innymi, żeby rozwiązać zadanie. Dzięki temu mogliśmy też lepiej się poznać i zintegrować.

Julianna: Najbardziej podobały mi się zajęcia praktyczne, szczególnie te, które wymagały współpracy całego zespołu. Jednym z moich ulubionych ćwiczeń było przesuwanie drewnianych klocków w taki sposób, aby wspólnie stworzyć określony wzór. Każdy członek zespołu miał swoją rolę, dlatego musieliśmy sobie ufać, dobrze się komunikować i współpracować. To ćwiczenie pokazało mi, jak ważny jest każdy członek zespołu i jak wiele można osiągnąć dzięki dobrej współpracy.

Bardzo podobały mi się również zajęcia, podczas których musieliśmy odtworzyć na podłodze wzór przedstawiony na kartce. Musieliśmy dopasować kolory, długości elementów i kształty, a każdy z nas odpowiadał za określoną część. Musieliśmy zapamiętać swój element, aby później wspólnie stworzyć całość. Było to świetne ćwiczenie zaufania, pracy zespołowej i wzajemnego wspierania się. Czułam się naprawdę potrzebna i miałam poczucie, że mój wkład ma znaczenie.

Dużo radości sprawiły mi również kalambury. Była to świetna zabawa, a dodatkowo nasz producent filmowy, Richard, nagrał z tego zabawny film.

Co było dla Ciebie największą zaletą udziału w projekcie?

Hanka: Możliwość wzięcia udziału w warsztatach dotyczących sztuki debatowania oraz innych zajęciach związanych z tą tematyką. Poznałam też wiele osób polskiego pochodzenia z całego świata i mogłam podzielić się z nimi tymi doświadczeniami.

Veronica: Poznanie innych młodych Polaków z różnych krajów. Fajne było to, że mimo iż mieszkamy w różnych częściach świata, mieliśmy ze sobą wiele wspólnego. Dużo nauczyłam się też o debatowaniu, argumentowaniu i wyrażaniu własnego zdania. Najbardziej podobało mi się jednak poznawanie nowych osób i spędzanie z nimi czasu podczas warsztatów i debat.

Julianna: Możliwość spotkania tak wielu ciekawych ludzi, wyjazd do Polski oraz wspólna praca nad zadaniami.

Był to Twój drugi projekt debatancki realizowany w środowisku polonijnym. Jak oceniasz obecnie swoje umiejętności przemawiania i debatowania? Czy chciałabyś rozwijać się w tym obszarze?

Hanka: Osobiście nie lubię występować publicznie, ale uważam, że warsztaty z projektów – „Polonijna Debata Młodych w Australii” (2025) i „Młoda Polonia Debatuje” (2026) – pomogły mi rozwinąć odpowiednie umiejętności i nabrać większej pewności siebie w takich sytuacjach. Chciałabym też w przyszłości dalej doskonalić te kompetencje, najlepiej podczas kolejnych wydarzeń tego typu.

Veronica: Uważam, że po tych dwóch projektach jestem bardziej pewna siebie podczas przemawiania i debatowania. Zauważyłam też, że mój sposób wypowiadania się podczas debat stał się bardziej konkretny i lepiej potrafię przedstawiać swoje argumenty. Chciałabym dalej rozwijać się w tym kierunku, ponieważ w przyszłości chciałabym wybrać zawód, w którym ważne są umiejętności komunikacji, argumentowania i przemawiania. Myślę, że udział w takich projektach daje mi dobre doświadczenie i może mi się bardzo przydać w przyszłości.

Julianna: Czas spędzony na obozach debatanckich zdecydowanie poprawił moje umiejętności mówienia, argumentowania i debatowania. Po udziale w tych warsztatach czuję się znacznie pewniej podczas wypowiadania swoich opinii i pracując w grupie. Rozwinęłam również umiejętność krytycznego myślenia, uważnego słuchania i skutecznej komunikacji. Praca zespołowa i budowanie zaufania między członkami zespołu stały się jednymi z moich mocnych stron. Jestem bardzo wdzięczna organizatorom za ten obóz i polecam wszystkim angażowanie się w takie projekty.

Co według Ciebie powinno zostać udoskonalone w kolejnych edycjach projektu?

Hanka: Osobiście uważam, że w warsztatach nie trzeba niczego zmieniać. Mimo „narzekań”, ostatecznie wszyscy czerpaliśmy z nich radość. Pozwoliły nam one zintegrować się, nawiązać silne przyjaźnie, a także poszerzyć wiedzę i uzyskać wzajemne wsparcie.

Veronica: Szczerze mówiąc, trudno mi powiedzieć, co można byłoby poprawić, ponieważ wszystko bardzo mi się podobało. Cały projekt był dobrze zorganizowany i wszystkie warsztaty oraz debaty były dla mnie bardzo ciekawe. Mam nadzieję, że w kolejnych edycjach wszystko będzie wyglądało podobnie.

Julianna: Wszystko mi się podobało, ale jeśli koniecznie miałabym coś zmienić to myślę, że warto byłoby wprowadzić więcej przerw oraz skrócić niektóre prezentacje i wykłady. Dobrym pomysłem byłoby również zorganizowanie większej liczby zajęć integracyjnych, które pozwoliłyby uczestnikom lepiej się poznać, spędzić ze sobą więcej czasu i jeszcze bardziej zbudować relacje w grupie.

Zebrała i opracowała Justyna Tarnowska.
Portal Polonii w Wiktorii
Zdjęcie tytułowe: reprezentacja Australii (od lewej): Hanka, Julianna, Veronica (fot. Dorota Biliniewicz).