W niedzielę, 24 maja 2026 roku, w malowniczym Parku im. Ignacego Jana Paderewskiego w Toronto odbyła się podniosła uroczystość upamiętniająca 82. rocznicę bohaterskiej bitwy pod Monte Cassino. Organizatorem tego patriotycznego wydarzenia było Stowarzyszenie Weteranów Armii Polskiej w Ameryce (SWAP), Placówka 114 w Toronto. Spotkanie na trwale wpisało się w kalendarz najważniejszych uroczystości kanadyjskiej Polonii, stanowiąc wyraz głębokiego szacunku i pamięci o czynach zbrojnych żołnierzy II Korpusu Polskiego pod dowództwem generała Władysława Andersa.

Uroczystość zgromadziła niezwykle licznych przedstawicieli kluczowych organizacji polonijnych, reprezentujących zarówno struktury centralne, jak i lokalne okręgi. Kongres Polonii Kanadyjskiej (KPK) reprezentowali prezes Dominik Roszak oraz przewodniczący Rady KPK Andrzej Felińczak, którym towarzyszyły delegacje z okręgów w Niagarze, Hamiltonie oraz Mississaudzie. Stowarzyszenie Polskich Kombatantów (SPK) reprezentował prezes Koła nr 20 w Toronto, pan Janek Wielgosz. Szczególnym i niezwykle poruszającym momentem była obecność pani Maryli Gondek, wdowy po śp. Zbyszku Gondku – wybitnym weteranie spod Monte Cassino, który za swoją niezłomną postawę i odwagę został odznaczony Orderem Wojennym Virtuti Militari. W imieniu Federacji Polek w Kanadzie (FPK) symboliczny bukiet kwiatów pod pomnikiem Poległych złożyła pani Alicja Kotynia, reprezentująca Ogniwo 17. Oficjalne władze Rzeczypospolitej Polskiej oraz Konsulat Generalny RP w Toronto reprezentowała konsul do spraw Polonii, pani Justyna Frelak.

ZJEDNOCZENI W PAMIĘCI KOMBATANCKIEJ

Na toronckich obchodach silnie zaznaczyły swoją obecność również inne zasłużone dla Polonii instytucje. Wśród zgromadzonych na placu apelowym znaleźli się reprezentanci Związku Narodowego Polskiego, Związku Polaków w Kanadzie, Stowarzyszenia Inżynierów Polskich oraz Związku Ziem Wschodnich. Swą solidarność i pamięć zadeklarowały także członkinie Koła Pań „Nadzieja” oraz przedstawiciele Klubu Motocyklowego White Eagle, których obecność dodała uroczystości wyjątkowego charakteru. Tak szeroka reprezentacja różnych środowisk dobitnie pokazała, że pamięć o bohaterach z 1944 roku pozostaje żywa i łączy kolejne pokolenia Polaków żyjących w Kanadzie.

MSZA POLOWA I HOŁD DLA POLEGŁYCH BOHATERÓW

Centralnym i najbardziej uroczystym punktem programu była polowa Msza Święta, odprawiona w intencji poległych, zmarłych oraz żyjących kombatantów przez księdza Jacka Cydzika. W wygłoszonym słowie bożym kapłan przypomniał o potężnej cenie, jaką polscy żołnierze zapłacili za otwarcie aliantom drogi na Rzym. W krwawych i niezwykle zaciętych walkach o wzgórze klasztorne zginęło dziewięciuset dwudziestu trzech polskich żołnierzy, dwa tysiące dziewięćset trzydzieści jeden odniosło rany, a trzystu czterdziestu pięciu uznano za zaginionych. Te tragiczne liczby wyryte na kartach historii stanowią fundament naszej wolności.

Uroczystość zakończyła się Apelem Poległych, złożeniem wieńców i zapaleniem zniczy pamięci. Społeczność polonijna w Toronto po raz kolejny dała jasny dowód na to, że pamięć o żołnierzach II Korpusu Polskiego i wszystkich, którzy oddali życie na włoskiej ziemi, nigdy nie zginie. Przesłanie o ich poświęceniu i miłości do ojczyzny jest przekazywane młodemu pokoleniu z dumnym hasłem: Cześć i Chwała Bohaterom.